Formularz SD-Z2 – Zwolnienie z podatku od darowizny i spadku. Darmowy wzór do pobrania

Specyfikacja techniczna formularza SD-Z2
| Wersja formularza | SD-Z2 – obowiązuje od 1 stycznia 2020 |
|---|---|
| Liczba sekcji | 8 sekcji (A-H) • ~25 pól do wypełnienia |
| Czas wypełnienia | 5-8 minut (darowizna prosta) • 15-20 minut (spadek wieloosobowy) |
| Format | 2 strony A4 (papier) • Format elektroniczny (bez limitu znaków) |
| Kompatybilność | ✓ fillup API ✓ e-Urząd Skarbowy ✓ Portal Podatkowy |
| Autoryzacja | Profil Zaufany • mObywatel • Kwota przychodu z PIT |
| Formaty eksportu | XML (dla programistów) • PDF (archiwizacja) • Wysyłka online |
| Potwierdzenie wysłania | UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) – zachowaj do kontroli |
Kluczowe informacje formularza SD-Z2
- Formularz SD-Z2 obowiązuje od 2020 roku i pozwala na całkowite zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla grupy zerowej podatkowej (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha).
- Termin złożenia to 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego – jest to termin zawity (nie można go przywrócić), przekroczenie o jeden dzień = utrata zwolnienia i obowiązek zapłaty podatku.
- Darowizny pieniężne wymagają obowiązkowego przelewu bankowego lub przekazu pocztowego – gotówka wyklucza zwolnienie (brak śladu transakcji).
- Notariusz sam przesyła zgłoszenie przy darowizna nieruchomości – nie musisz składać SD-Z2 samodzielnie.
- Teściowie, zięciowie i synowe NIE należą do grupy zerowej – mimo I grupy podatkowej muszą złożyć SD-3 i zapłacić podatek 3-7%.
Czym jest formularz SD-Z2?
Formularz SD-Z2 to oficjalne zgłoszenie o nabyciu majątku składane do naczelnika urzędu skarbowego w celu uzyskania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Dokument ten jest niezbędny, aby nabycie spadku lub darowizny wewnątrz najbliższej rodziny pozostaje neutralne podatkowo.
Aktualna wersja numer 6 obowiązuje dla wszystkich nabyć majątkowych zarejestrowanych od 1 stycznia 2020 roku. Zgłoszenie stanowi sformalizowaną informację o przepływie majątku, takim jak darowizna pieniężna, nieruchomość, samochód, udziały w spadku czy przedmioty wartościowe.
Wypełnienie druku jest obowiązkowe zawsze, gdy wartość majątku otrzymanego od jednej osoby w ciągu 5 lat przekracza kwotę wolną od podatku dla I grupy podatkowej (obecnie 36 120 zł dla lat 2024-2025).
Do czego służy formularz SD-Z2?
Głównym zadaniem formularza SD-Z2 jest zabezpieczenie podatnika przed koniecznością zapłaty podatku od spadków i darowizn. Prawidłowe złożenie zgłoszenia pozwala zachować pełną wartość nabytego majątku bez względu na jego rynkową cenę.
Dokument służy do zgłaszania nabycia z tytułu:
- Darowizny lub polecenia darczyńcy (przekazanie majątku za życia)
- Dziedziczenia i zapisów testamentowych (nabycie spadku)
- Zachowku (roszczenie o udział w spadku)
- Nieodpłatnego zniesienia współwłasności (podział majątku bez ekwiwalentu)
Ważne: Złożenie druku informuje urząd skarbowy, że transakcja spełnia warunki art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Bez tego dokumentu urząd potraktuje nabycie jako podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Kto musi złożyć formularz SD-Z2?
Zgłoszenie SD-Z2 składają osoby z tzw. grupy zerowej podatkowej, które otrzymały majątek od najbliższej rodziny. Obowiązek ten powstaje, gdy wartość rynkowa nabycia od tej samej osoby przekroczyła kwotę wolną od podatku (36 120 zł) w bieżącym roku lub w okresie 5 lat poprzedzających.
Grupa zerowa – kto jest zwolniony z podatku?
| ✓ GRUPA ZEROWA – składasz SD-Z2 | ✗ POZA GRUPĄ ZEROWĄ – składasz SD-3 |
|---|---|
| • Małżonek• Dzieci (w tym adoptowane)• Wnuki i prawnuki• Rodzice• Dziadkowie i pradziadkowie• Rodzeństwo (w tym przyrodnie)• Pasierb• Ojczym i macocha | • Teść i teściowa• Zięć i synowa• Szwagier i szwagierka• Kuzyni i kuzyny• Wujkowie i ciotki• Osoby niespokrewnione |
Wskazówka: Jeśli nabycie majątku następuje u notariusza (np. darowizna mieszkania), notariusz samodzielnie przesyła dane do urzędu – podatnik jest zwolniony z wysyłki SD-Z2.
Termin złożenia SD-Z2: 6 miesięcy – konsekwencje opóźnienia
Na złożenie formularza SD-Z2 masz 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jest to termin zawity, co oznacza, że jego przekroczenie skutkuje natychmiastową utratą prawa do zwolnienia z podatku.
Kiedy zaczyna biec termin 6 miesięcy?
| Tytuł nabycia | Początek biegu terminu | Przykład |
|---|---|---|
| Darowizna pieniężna | Dzień otrzymania środków na konto | Przelew 15.03.2025 → termin: 15.09.2025 |
| Spadek (postanowienie sądu) | Dzień uprawomocnienia się postanowienia | Prawomocność 10.04.2025 → termin: 10.10.2025 |
| Spadek (akt notarialny) | Dzień sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia | Akt 01.05.2025 → termin: 01.11.2025 |
| Darowizna nieruchomości (notariusz) | Nie musisz składać – notariusz zgłasza sam | Zwolniony z obowiązku |
| Późniejsze powzięcie informacji | Dzień, w którym dowiedziałeś się o nabyciu | Wymaga udokumentowania faktu |
Krytyczne: Spóźnienie się o jeden dzień oznacza utratę prawa do zwolnienia. Urząd naliczy podatek na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej (3-7% w zależności od wartości). Terminu tego nie można przywrócić – wyjątek stanowią sytuacje losowe wymagające złożenia wniosku.
Jak wypełnić formularz SD-Z2 krok po kroku?
Prawidłowe wypełnienie SD-Z2 zapobiega wezwaniom do wyjaśnień i przyspiesza procedurę weryfikacji w urzędzie. Formularz jest podzielony na 8 sekcji (A-H), które należy uzupełniać zgodnie z dokumentami źródłowymi.
Sekcja A – Urząd skarbowy i data nabycia
Wskaż właściwy urząd skarbowy według miejsca zamieszkania nabywcy oraz datę nabycia majątku (np. data przelewu, data uprawomocnienia się postanowienia sądu).
Sekcje B i C – Dane nabywcy i darczyńcy/spadkodawcy
Podaj numery PESEL, nazwiska i adresy nabywcy oraz darczyńcy (lub spadkodawcy). W przypadku spadku konieczne jest podanie ostatniego adresu zamieszkania osoby zmarłej.
Część D – Tytuł nabycia
Zaznacz odpowiedni kwadrat określający tytuł nabycia: darowizna, dziedziczenie, zachowek lub nieodpłatne zniesienie współwłasności.
Sekcje F i G – Przedmiot nabycia i wartość
Opisz przedmiot nabycia (np. pieniądze, nieruchomość, samochód), podaj wartość rynkową oraz sposób przekazania (np. przelew bankowy, przekaz pocztowy).
Część H – Stopień pokrewieństwa
Wskaż stopień pokrewieństwa z darczyńcą/spadkodawcą, który jest podstawą do zastosowania zwolnienia podatkowego (np. syn, córka, małżonek, matka).
Jak uniknąć błędów w formularzu SD-Z2?
Błędy w zgłoszeniu SD-Z2 mogą prowadzić do odrzucenia wniosku o zwolnienie i nałożenia podatku. Kluczowe jest zachowanie rygoru dokumentacyjnego, zwłaszcza przy darowiznach pieniężnych.
Najczęstsze błędy:
| ❌ BŁĄD | ✓ PRAWIDŁOWO |
|---|---|
| Przekazanie pieniędzy w gotówce powyżej kwoty wolnej | Przelew bankowy lub przekaz pocztowy – obowiązkowy ślad transakcji |
| Wysyłka formularza po terminie 6 miesięcy | Złożenie w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego |
| Błędne przypisanie osoby do grupy zerowej (np. teść) | Sprawdzenie tabeli grupy zerowej – teść/teściowa składają SD-3 |
| Brak dokumentacji przelewu | Przechowywanie potwierdzenia przelewu – urząd może zażądać |
| Pomyłka w numerze PESEL darczyńcy/nabywcy | Weryfikacja PESEL przed wysłaniem formularza |
Wskazówka: Przed wysyłką sprawdź poprawność numeru PESEL oraz datę powstania obowiązku podatkowego. Pamiętaj, że dla darowizn pieniężnych od rodziców warunkiem koniecznym jest przelew na konto obdarowanego lub przekaz pocztowy.
Rozwiązywanie problemów – co zrobić, gdy:
- Urząd odrzucił SD-Z2? Złóż wniosek o przywrócenie terminu (tylko w przypadku siły wyższej, np. długotrwała choroba, hospitalizacja). Dołącz dokumentację medyczną lub inne dowody.
- Popełniłeś błąd w już wysłanym formularzu? Złóż formularz ORD-ZU (uzasadnienie przyczyn korekty deklaracji) wraz z poprawnym SD-Z2. Pamiętaj, że korekta musi zostać złożona w ciągu 6 miesięcy od pierwotnego terminu.
- Minął termin 6 miesięcy, a byłeś chory/w szpitalu? Złóż wniosek o przywrócenie terminu wraz z zaświadczeniem lekarskim. Urząd rozpatrzy wniosek indywidualnie – przywrócenie terminu nie jest automatyczne.
- Nie masz potwierdzenia przelewu? Wystąp do banku o duplikat historii transakcji. Bez dowodu przelewu urząd może uznać darowiznę za nieudokumentowaną.
Gdzie i jak złożyć zgłoszenie SD-Z2 online?
Złożenie SD-Z2 online to najszybsza metoda dopełnienia formalności bez wychodzenia z domu. Elektroniczne zgłoszenie posiada tę samą moc prawną co dokument papierowy i jest automatycznie weryfikowane pod kątem kompletności danych.
Dostępne platformy do wysyłki elektronicznej:
- Program fillup – ułatwia wypełnienie pól i wysyła dane bezpośrednio do Ministerstwa Finansów. Dostępny na Windows, macOS i Linux.
- Portal e-Urząd Skarbowy – dostępny po zalogowaniu Profilem Zaufanym lub mObywatel. Umożliwia wysyłkę formularza i śledzenie statusu sprawy.
- Portal Podatkowy – oficjalna platforma Ministerstwa Finansów z dostępem do wszystkich formularzy podatkowych.
Autoryzacja: Do podpisania dokumentu wystarczy Profil Zaufany, aplikacja mObywatel lub autoryzacja kwotą przychodu z roku poprzedniego (z PIT). Dowodem poprawnego złożenia dokumentu jest UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru), które należy zachować na wypadek kontroli skarbowej.
Porównanie: SD-Z2 vs SD-3 – który formularz wybrać?
| Kryterium | SD-Z2 (zgłoszenie) | SD-3 (deklaracja) |
|---|---|---|
| Dla kogo? | Grupa zerowa: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha | Pozostali z I grupy (teść, synowa) + II i III grupa podatkowa |
| Podatek | 0% – pełne zwolnienie | 3-7% dla I grupy, 7-12% dla II, 12-20% dla III |
| Termin | 6 miesięcy od nabycia | 1 miesiąc od nabycia |
| Konsekwencje spóźnienia | Utrata zwolnienia → podatek 3-7% | Sankcje + odsetki karne |
| Wymóg przelewu | TAK – obowiązkowy dla darowizn pieniężnych powyżej kwoty wolnej | Zalecany (dowód transakcji) |
Scenariusze użycia – kiedy składasz SD-Z2?
| Sytuacja | Formularz | Termin | Status podatkowy |
|---|---|---|---|
| Darowizna 50 tys. zł od matki (przelew) | SD-Z2 | 6 m-cy | Zwolniony |
| Darowizna 50 tys. zł od teścia | SD-3 | 1 m-c | Podatek 3% |
| Spadek po ojcu – postanowienie sądu | SD-Z2 | 6 m-cy od uprawomocnienia | Zwolniony |
| Darowizna mieszkania od rodziców (notariusz) | Brak (notariusz wysyła) | – | Zwolniony |
| Darowizna 30 tys. zł gotówką od matki | Brak zwolnienia | – | Gotówka = brak zwolnienia |
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czy muszę płacić podatek od darowizny od rodziców?
Nie, darowizna od rodziców jest zwolniona z podatku, jeśli złożysz SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy. Przy kwotach powyżej limitu kwoty wolnej (36 120 zł) musisz posiadać potwierdzenie przelewu bankowego lub przekazu pocztowego.
Czy formularz SD-Z2 można złożyć przez Internet?
Tak, zgłoszenie można wysłać przez e-Urząd Skarbowy, program fillup lub Portal Podatkowy. Autoryzacja odbywa się przez Profil Zaufany, mObywatel lub dane przychodowe z PIT.
Co się stanie, jeśli spóźnię się ze złożeniem SD-Z2 o jeden dzień?
Spóźnienie oznacza utratę prawa do zwolnienia. Urząd naliczy podatek na zasadach ogólnych dla I grupy podatkowej (3-7%), a terminu tego nie można przywrócić (z wyjątkiem siły wyższej).
Czy darowizna od teściów pozwala na złożenie SD-Z2?
Nie, teściowie nie należą do grupy zerowej. W tym przypadku należy złożyć deklarację SD-3 i zapłacić podatek (3-7%), mimo przynależności do I grupy podatkowej.
Czy do zgłoszenia SD-Z2 muszę dołączyć potwierdzenie przelewu?
Nie ma obowiązku dołączania potwierdzenia do formularza, ale należy je przechowywać. Urząd skarbowy może zażądać dowodu przelewu podczas weryfikacji zgłoszenia.
Czy można złożyć SD-Z2 po terminie, jeśli byłem chory?
Tak, można złożyć wniosek o przywrócenie terminu wraz z zaświadczeniem lekarskim lub innym dowodem siły wyższej (np. długotrwała hospitalizacja). Urząd rozpatrzy wniosek indywidualnie – przywrócenie nie jest automatyczne.
Checklista przed wysyłką SD-Z2 – co sprawdzić?
- Sprawdź, czy jesteś w grupie zerowej (małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha).
- Upewnij się, że termin 6 miesięcy nie upłynął (licząc od dnia przelewu, uprawomocnienia się postanowienia lub sporządzenia aktu).
- Posiadasz potwierdzenie przelewu bankowego lub przekazu pocztowego (dla darowizn pieniężnych).
- Weryfikujesz poprawność numerów PESEL (nabywcy i darczyńcy/spadkodawcy).
- Uzupełniłeś wszystkie obowiązkowe pola w sekcjach A-H.
- Wybrałeś właściwy urząd skarbowy (według miejsca zamieszkania nabywcy).
- Podpisałeś formularz elektronicznie (Profil Zaufany, mObywatel lub kwota przychodu).
- Zachowałeś UPO (Urzędowe Poświadczenie Odbioru) na wypadek kontroli.
Powiązane formularze i narzędzia
Osoby wypełniające SD-Z2 często potrzebują również:
- SD-3 – deklaracja dla osób poza grupą zerową (teść, teściowa, synowa, zięć, osoby niespokrewnione)
- ORD-ZU – korekta zgłoszenia SD-Z2 (gdy popełniłeś błąd w już wysłanym formularzu)
- Kalkulator podatku od darowizny – sprawdź, ile wyniesie podatek dla I, II i III grupy podatkowej
- Wniosek o interpretację podatkową – uzyskaj oficjalną odpowiedź od urzędu skarbowego w skomplikowanych przypadkach
- Wniosek o przywrócenie terminu – złóż, jeśli przekroczyłeś 6 miesięcy z powodu siły wyższej
Podstawa prawna
Art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86, z późn. zm.).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060).
Nota prawna
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz – przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz został zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Słowniczek pojęć – terminologia podatkowa
| Pojęcie | Wyjaśnienie |
|---|---|
| Grupa zerowa | Najbliższa rodzina zwolniona z podatku: małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha. Składają SD-Z2 zamiast SD-3. |
| Termin zawity | Termin, którego nie można przywrócić po upływie (z wyjątkiem siły wyższej). W przypadku SD-Z2 to 6 miesięcy – przekroczenie = utrata zwolnienia. |
| Obowiązek podatkowy | Moment, w którym powstaje zobowiązanie do zapłaty podatku lub zgłoszenia nabycia. Dla darowizny = dzień otrzymania, dla spadku = uprawomocnienie się postanowienia. |
| UPO | Urzędowe Poświadczenie Odbioru – elektroniczne potwierdzenie złożenia dokumentu w systemie e-Urząd Skarbowy. Dowód wysłania formularza. |
| Kwota wolna od podatku | Dla I grupy podatkowej: 36 120 zł (lata 2024-2025). Jeśli wartość darowizny/spadku w ciągu 5 lat przekroczy tę kwotę, obowiązuje zgłoszenie SD-Z2. |
| Darczyńca | Osoba przekazująca majątek w formie darowizny (w odróżnieniu od spadkodawcy – osoby zmarłej, po której dziedziczymy). |
| Nabywca | Osoba otrzymująca majątek (obdarowany lub spadkobierca). To nabywca składa formularz SD-Z2. |
| Zachowek | Roszczenie najbliższej rodziny o udział w spadku, gdy została pominięta w testamencie. Również podlega zgłoszeniu SD-Z2. |
| ORD-ZU | Formularz uzasadnienia przyczyn korekty deklaracji. Składany wraz z poprawionym SD-Z2, jeśli popełniłeś błąd w pierwotnym zgłoszeniu. |
Podstawa prawna
Art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn darowizn (Dz. U. z 2015 r., poz. 86, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060).
Nota prawna
PAMIĘTAJ! Gdy wypełnisz formularz - przeczytaj go uważnie w wersji ostatecznej lub skonsultuj się ze specjalistą! Udostępnione przez nas wzory druków, formularzy, pism, deklaracji lub umów należy zawsze właściwie przetworzyć, uzupełnić lub dopasować do swojej sytuacji.
Pamiętaj, że podpisując dokument kształtujesz nim swoje prawa lub obowiązki, zatem zachowaj należytą uwagę przy zmianach i jego wypełnianiu. Ze względu na niepowtarzalność każdej czynności, samodzielnie lub na podstawie opinii specjalisty musisz ocenić, czy wykorzystany formularz zastał zastosowany przez Ciebie odpowiednio do stanu faktycznego, prawnego lub zamierzonego celu.
Zostań resellerem fillup
Dołącz do programu resellerskiego i zostań specjalistą od przyjaznych formularzy, e-deklaracji i e-administracji, ponieważ fillup to formalności wypełnione.